متن کامل خطبه نماز جمعه 01/08/1405
استان البرز، شهرستان کرج
توسط آیت الله حسینی همدانی
بِسمِ الله الرَّحمَنِ الرِّحیمِ
اَلحَمدُالله رَبِّ العالَمینَ وَالصَّلاهُ وَالسَّلامُ عَلی سَیِّدِ الاَنبیاء وَ المُرسَلینَ
اَلعَبدِ المُوَیَّد وَالرَّسولِ المُسَدَّد اَباالقاسِمِ المُصطَفی مُحَمَّد
وَ عَلی آلِه الطَّیِبینَ الطّاهِرینَ المَعصُومِینَ سِیَّما بَقِیَّهِ اللهِ الاَعظَم فِی الاَرَضِینَ
وَاللَعنَهُ الدّائِمَه عَلی اَعدائِهِم اَجمَعینَ مِنَ الآنِ اِلَی قیامِ یَومِ الدّین
عباد الرحمن اوصیکم و نفسی بتقوی الله و طاعته. متقین در بهره‌برداری از دنیا میانه‌روی دارند و میانه‌رو هستند. امیرالمؤمنین علیه‌السلام در توصیه به فرزند بزرگوارشان، به شش نکته مهم دیگر اشاره فرمودند که هرکدام از آن‌ها برای ما درسی است.
اول اینکه بدان هرگز به آرزوهایت نمی‌رسی. این مطلبی است که اگر کمی به آن توجه شود، تصدیق می‌شود. هیچ انسانی در این دنیا به همه آرزوهایش نمی‌رسد؛ پس شما هم حد اعتدال را رعایت کنید و میانه‌رو باشید.
حضرت اشاره می‌کنند که کسی که نمی‌تواند نسبت به دنیا حالت زهد و بی‌رغبتی داشته باشد، به دنبال خواسته‌هایش می‌رود و آرزوهایش را دنبال می‌کند؛ پس دست‌کم آرزوهای طولانی، دراز و دست‌نیافتنی نداشته باشد که مجبور شود تمام عمر خود را صرف رسیدن به آن آرزوها کند.
علتش هم روشن است؛ زیرا دنیا محلی نیست که انسان در آن به همه آرزوهایش برسد. دنیا محل تزاحم است. ممکن است دیگری نیز همان چیزی را بخواهد که ما می‌خواهیم و زودتر از ما به آن رسیده باشد و دیگر ما نتوانیم آن را به دست بیاوریم. گاهی برای رسیدن به یک خواسته، صدها مقدمه، سبب و وسیله لازم است که هیچ‌کدام از آن‌ها در اختیار ما نیست تا بتوانیم آن‌ها را فراهم کنیم و مقدمات را بچینیم. یقیناً به‌طور طبیعی به آنچه خواسته‌ایم، نمی‌رسیم.
علاوه بر این، آرزوها و خواسته‌ها تمام‌شدنی نیستند. این آرزو را داشتیم، سپس آرزوی بعدی و بعد از آن نیز آرزوی دیگری. پس بهتر است خواسته‌ها را کم کنیم، آن‌ها را تحت کنترل قرار دهیم و خود را تسلیم محض خواسته‌ها و آرزوها نکنیم.
عمر انسان محدود است. بعضی از افراد آرزوهایی دارند که برای رسیدن به آن‌ها هزار سال عمر لازم است. خدای تعالی قوم یهود را در آیه نودوششم سوره مبارکه بقره مذمت می‌کند و می‌فرماید که یهود و بنی‌اسرائیل این‌گونه‌اند؛ آن‌قدر به دنیا وابسته و دلبسته هستند که هرکدام از آن‌ها آرزو دارد هزار سال زندگی کند. بعد هم اگر برایشان فراهم شود و هزار سال به آن‌ها عمر بدهیم، می‌گویند: هزار سال دیگر هم می‌توانید به ما عمر بدهید؟ انسان از آرزوهایش کم نمی‌کند. خلاصه اینکه عمر محدود است و باید به این موضوع نیز توجه داشت.
بعضی از آرزوها برای رسیدن به آن‌ها، همان‌طور که عرض کردم، سال‌ها زمان می‌برند؛ گاهی صد سال عمر لازم است. نباید از کوتاهی عمر غافل باشیم و باید آرزوهایمان را کنترل کنیم. ازاین‌رو، حضرت فرمودند: «وَاعْلَمْ يَقِينًا أَنَّكَ لَنْ تَبْلُغَ أَمَلَكَ، وَلَنْ تَعْدُوَ أَجَلَكَ». بدان که یقیناً به آرزوهایت نمی‌رسی و تا زمان مرگت بیشتر زندگی نخواهی کرد. تو به راه کسی می‌روی که پیش از تو همین راه را رفته است. پس در به دست آوردن دنیا آرام باش و در مصرف آنچه به دست آورده‌ای، نیکو عمل کن. عبارت اخیر را در جلسه قبل اشاره کردم.
خلاصه اینکه اگر در راه کسب دنیا ناچاری و نمی‌توانی از آن دست بکشی و می‌خواهی بالاخره دنیا داشته باشی و چیزی به دست بیاوری، مراقب حلال و حرام آن باش. دست‌کم از راه صحیح و شرعی عمل کن و خودت را به حرام آلوده نکن. چه‌بسا کسانی که تلاش فراوان می‌کنند، اما به‌جای اینکه سود ببرند و سرمایه‌ای به دست بیاورند، آن را از دست می‌دهند.
حضرت در ادامه این‌گونه فرمودند: «إِنَّهُ رُبَّ طَلَبٍ قَدْ جَرَّ إِلَى حَرَبٍ وَ لَيْسَ كُلُّ طَالِبٍ بِمَرْزُوقٍ وَ لَا كُلُّ مُجْمِلٍ بِمَحْرُومٍ». چه‌بسا کسانی که بی‌اندازه برای دنیا تلاش می‌کنند، اما دنیایشان به تاراج می‌رود و اموالشان از بین می‌رود؛ یعنی تلاش فراوان می‌کنند، اما چیزی به دست نمی‌آورند. پس هر تلاشگری به روزی دلخواه خود نخواهد رسید و این‌گونه نیست که هرکس تلاش کند، حتماً به خواسته‌اش برسد. همچنین هر مدارا‌کننده‌ای نیز محروم نخواهد شد.
بعضی خیال می‌کنند که اگر بیشتر در طلب باشند، به هر وسیله‌ای که شده، چیزهای بیشتری به دست می‌آورند و بهره بیشتری می‌برند. حضرت هشدار می‌دهند که در بسیاری از موارد، انسان تلاش می‌کند تا چیز بیشتری به دست بیاورد، اما همه آنچه را داشته است، از دست می‌دهد. در مقابل، افرادی نیز هستند که تلاش کمی داشته‌اند، اما قانع بوده‌اند، اهل ثروت‌اندوزی نبوده‌اند و حرص و طمعی نسبت به این مسائل نداشته‌اند. آن‌ها می‌خواسته‌اند زندگی‌شان اداره شود، اما ثروت زیادی به دست آورده‌اند.
خلاصه اینکه قدر خودت را بدان. حضرت می‌فرمایند که جایگاه خودت را بشناس و بدان که تو انسانی. قدر خودت را بدان و خودت را گرامی بدار.
نکته دوم: اینکه خودت را از هر پستی بازدار. حضرت می‌فرمایند: «وَأَكْرِمْ نَفْسَكَ عَنْ كُلِّ دَنِيَّةٍ، وَإِنْ سَاقَتْكَ إِلَى الرَّغَائِبِ». نفس خودت را از هر پستی بازدار، هرچند تو را به اهداف و خواسته‌هایت برساند. یعنی اگر برای رسیدن به مطامع دنیا و متاع آن، دست به هر اقدامی بزنی و اتفاقاً هم به خواسته‌ات برسی، حضرت می‌فرمایند که این کار به درد نمی‌خورد. خودت را گرامی بدار و از پستی دوری کن، هرچند تو را به خواسته‌هایت برساند.
سپس حضرت می‌فرمایند: «فَإِنَّكَ لَنْ تَعْتَاضَ بِمَا تَبْذُلُ مِنْ نَفْسِكَ عِوَضًا». زیرا نمی‌توانی در برابر آبرویی که از دست می‌دهی، بهایی به دست بیاوری. تو به چه قیمتی این را به دست آورده‌ای؟ به چه قیمتی در این جایگاه قرار گرفته‌ای؟ به چه قیمتی این ثروت را از آنِ خود کرده‌ای؟ چه چیزی داده‌ای و چه چیزی گرفته‌ای؟
حضرت می‌فرمایند که خودت را کریم بدان. این نکته مهمی است که حضرت به آن تذکر می‌دهند. بعضی از خواسته‌ها به‌گونه‌ای هستند که انسان باید شخصیت خودش را در میان بگذارد و این اوج از دست دادن کرامت نفس است؛ اینکه انسان شخصیت خود را کنار بگذارد تا به خواسته‌های مادی‌اش برسد. این یعنی بنده بودن، ذلیل بودن و بنده دنیا بودن.
بلافاصله پس از این نکته، حضرت فرمودند: «وَلَا تَكُنْ عَبْدَ غَيْرِكَ وَقَدْ جَعَلَكَ اللَّهُ حُرًّا». برده کسی نباش؛ خداوند تو را آزاد خلق کرده است.
ان‌شاءالله در نوبت بعد، ادامه بیانات امیرالمؤمنین علیه‌السلام در نامه سی‌ویکم، که توصیه به فرزند گرامی‌شان است، را توضیح خواهیم داد.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
وَالْعَصْرِ ﴿۱﴾ إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِی خُسْرٍ ﴿۲﴾ إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ ﴿۳﴾
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ
اَلحَمدُالله رَبّ العالَمینَ اَلصَّلاهُ وَالسَّلامُ عَلی سَیِّدِ الاَنبیاء وَ المُرسَلینَ اَبَالقاسِمِ مُحَمَّد
وَ صَلِّ عَلَی اَمیرِالمُؤمِنینَ عَلیِ بنِ اَبی طالِب وَ عَلَی فاطِمَهَ الزَّهرا سَیِّدَهِ نِساءِ العالَمینَ
وَ عَلَی الحَسَنِ وَ الحُسَینِ سَیِّدَی شَبابِ اَهلِ الجَنَّه وَ عَلَی عَلیِ بنِ الحُسَینِ وَ مُحَمَّدِ بنِ عَلی
وَ جَعفَرِ بنِ مُحَمَّد وَ موسَی بنِ جَعفَرِ وَ عَلیِ بنِ موسی وَ مَحَمَّدِ بنِ عَلی وَ عَلی بنِ مُحَمَّد
وَالحَسَنِ بنِ عَلی وَ الخَلَفِ القائِم الحُجَّه حَجَجِکَ عَلی عِبادِک وَ اُمَنائِکَ فِی بِلادِکَ
خودم و همه شما خواهران و برادران ایمانی و نمازگزاران بزرگوار جمعه را به رعایت، تقویت و استحکام تقوای الهی دعوت می‌کنم. اهل تقوا، حق‌مدار هستند و در همه حال، به تقویت حق و جبهه حق کمک می‌کنند. مولانا امیرالمؤمنین، سلام‌الله‌علیه، در حکمت چهارصد و هشتم از حکم نهج‌البلاغه فرمودند: «مَنْ صَارَعَ الْحَقَّ، صَرَعَهُ»؛ هر کس با حق درافتاد، نابود می‌شود. معنا روشن است و مطلبی است که شواهد تاریخی فراوانی نیز دارد. خداوند تعالی، فرشتگان الهی، کتب آسمانی، انبیای عظام و اولیای صالح، همگی حق هستند و یاور حق‌اند. خداوند حق است و بقیه نیز یاور حق هستند. هر کس در مقابل این‌ها بایستد و عرض‌اندام کند، قطعاً نابود خواهد شد. خدای تعالی، تقوا را در همه ما بیش از پیش بگرداند.
در آستانه شهادت مظلومانه بانوی دوسرا، شخصیت بی‌نظیر عالم خلقت و نماد کامل همه فضائلی که خداوند برای انسان مقدر کرده است، بانویی که درک بشر به بلندای مقامش نمی‌رسد، حضرت صدیقه طاهره، علیها افضل صلوات المصلین، قرار داریم. به همه شما تسلیت عرض می‌کنم. از خدای تعالی می‌خواهیم که همگی ما را از پیروان و محبان حضرتش قرار دهد؛ چراکه نتیجه این پیروی، نجات از آتش دوزخ است.
ولو برای شناخت دختر رسول خدا، می‌توان از اسامی آن بانو، روایاتی که در شأن ایشان وارد و صادر شده‌اند، یا حتی از سوره مبارکه کوثر استفاده کرد و بهره برد؛ اما هرچه بیشتر در این مسیر پیش می‌رویم، به عجز خود بیشتر پی می‌بریم و درمی‌یابیم که شناخت این شخصیت که در امور مختلف جامعیت داشت، میسور نیست. علم و معرفت، تبیین آیات الهی، نظریه‌پردازی دینی و اعتقادی و بصیرت سیاسی و اجتماعی، بخشی از این موارد هستند که شما نمونه‌هایی از آن‌ها را در خطبه معروف ایشان ملاحظه کرده‌اید.
از طرف دیگر، نقش الگو بودن ایشان در عرصه‌های مختلف نیز مطرح است؛ از ازدواج ایشان گرفته تا همسرداری، مادری، خانواده‌داری، عبادت و بندگی. ایشان در عین حال که ساده‌زیست بودند و به دنیا و مادیات بی‌رغبت بودند، اهل ایثار و بخشندگی نیز بودند. در طول زندگی پربرکتشان، که کوتاه هم بود، از مبارزه با فساد و جهاد با طاغوت دست برنداشتند. تمام زندگی ایشان با وظیفه‌شناسی سپری شد و با شهادت در راه خدا و آرمان‌های بلند الهی پایان پذیرفت.
نباید به ایشان به‌عنوان یک شخصیت تاریخی نگاه کرد؛ گویی یکی از بزرگان تاریخ بوده که آمده و رفته است و وضعیتش این‌گونه بوده است. با توجه به جمله اول زیارت آن حضرت، که خود نیز قابل درک نیست، توضیح این مقام به فرصت طولانی و مقدمات زیادی نیاز دارد. در آن زیارت می‌فرماید که خدای تعالی، پیش از آنکه ایشان را خلق کند، او را آزمود و صابر یافت. این عبارت که پیش از خلقتش امتحانش کرد، نیازمند توضیح است. جایگاه رفیع آن بزرگوار، امتحان پس‌داده بودن ایشان، وظیفه مهمی که بر عهده‌شان گذاشته شده و برخورداری از لطف ویژه الهی، همگی باید مورد توجه قرار گیرند.
باید بیش از آنچه تاکنون تلاش کرده‌ایم، در شناخت شخصیت ایشان کوشش کنیم؛ چراکه این شناخت برای سعادت خودمان و جامعه‌مان ضروری است. یکی از ویژگی‌های مهم ایشان که درس امروز زندگی ماست، ضد استکباری بودن ایشان است. بخش اول صحبت من درباره صدیقه طاهره، به همین موضوع مربوط می‌شود؛ یعنی زهرای اطهر، سلام‌الله‌علیها، بزرگ‌ترین شخصیت ضد استکباری تاریخ بشر است.
به‌طوری‌که، با استفاده از مجموعه معارفی که در اختیار داریم، به این نتیجه می‌رسیم که روحیه استکبارستیزی را که همه انبیای گذشته تا رسول خدا و پس از رسول خدا، اولیای الهی تا آینده داشته‌اند و دارند، از این بانوی بزرگ گرفته‌اند. انبیای گذشته نیز اگر بر ضد استکبار قیام داشتند، به دستور خدا بود و الگوی آن‌ها زهرای اطهر بود.
این مطلب نیازمند توضیح است و من با توجه به فرصت، خیلی خلاصه عرض می‌کنم. چند روایت را پشت سر هم بیان می‌کنم و نتیجه را خودتان می‌گیرید.
امام باقر، علیه‌السلام، فرمودند: فرمان‌برداری از او -از مقام ولایت زهرای اطهر- بر تمامی آفریدگان خدا، اعم از جن و انس، پرندگان و وحوش، پیامبران و فرشتگان، واجب گشته بود. یعنی همه انبیا باید از او اطاعت می‌کردند.
امام صادق، علیه‌السلام، فرمودند: او صدیقه کبری، سلام‌الله‌علیها، است که قرون نخستین، یعنی اعصار و در طول اعصار و تاریخ، بر محور معرفت و شناخت او چرخیده‌اند. انبیا هم جزوش هستند. حضرت زهرای اطهر، به‌عنوان الگوی اجتناب از طاغوت، که هدف مشترک همه انبیای الهی است، مطرح است. یعنی معرفت این بانو تجسم عملی همان هدفی است که در طول تاریخ، وظیفه انبیا بوده است.
صدیقه کبری خود تعبیر بلندی است و به توضیح مفصلی نیاز دارد. این تعبیر نشان می‌دهد که ایشان عالی‌ترین مقام تصدیق و ایمان عملی به توحید را داشته‌اند. انبیای الهی نیز همگی به توحید دعوت می‌کردند. لذا رسول خدا، صلی‌الله‌علیه‌وآله، فرمودند: نبوت هیچ پیامبری تکمیل نشد تا اینکه به فضیلت و محبت حضرت زهرای اطهر اقرار کرد.
رسول خدا فرمودند: فاطمه، سلام‌الله‌علیها، پاره تن من است و روح من است. در ادامه این مسیر، ائمه، علیهم‌السلام، نیز آن را ادامه دادند. امام عسکری، علیه‌السلام، فرمودند: ما حجت‌های الهی بر خلق خدا هستیم و جده ما، فاطمه، سلام‌الله‌علیها، حجت خدا بر ماست. این مسیر تا خاتم‌الاوصیا، امام عصر، ارواحنا فداه، ادامه می‌یابد؛ آنجا که فرمودند: در دختر رسول خدا، برای من الگویی نیکو و اسوه‌ای حسنه است.
این بانوی بزرگ در مدت کوتاه عمر خود، چنان با مستکبران زمان خویش مقابله کرد که الگوی مانایی برای همه آزادی‌خواهان عالم شد. ایشان در دفاع از ولایت و افشای چهره مستکبران داخلی، نمونه جهاد کبیر در برابر طاغوت بود. این مسئله بسیار مهم است؛ افشای چهره مستکبران داخلی و ایستادگی در برابر آنان، از جلوه‌های مبارزه ایشان بود. خود ایشان فرمودند که همه زندگی من اقرار به حق علی است. علی، علیه‌السلام، نیز همه عمر خود را وقف مبارزه با باطل و استکبار کرد.
امت اسلام نیز باید در برابر استکبار بایستد؛ چنان‌که در طول این سال‌ها، به‌خوبی در مقابل مظاهر استکبار ایستاده و پوزه کثیف مستکبران، به‌خصوص آمریکای پلید را، به خاک مالیده است. در هر فرصتی نیز که فراهم شده، با صلابت آمریکا را لعن کرده است.
کاپیتولاسیون، که همین روزها سالگرد مقابله حضرت امام، رضوان‌الله‌علیه، با آن است، نمونه‌ای از این مبارزه است. امام در برابر آن ایستادند. بحث مصونیت اجتماعی و مصونیت قضایی اتباع و مأموران آمریکایی در ایران، یک جریان استعماری بود که امام در برابر آن قیام کردند. این قیام باعث شد در سیزدهم آبان به تبعید بروند.
اساس این اقدامات آن است که حاکمیت ملی ما را از بین ببرند، عزت ملی ما را نابود کنند و به آن ضربه بزنند. دشمن زیاده‌خواهی دارد و ما را به زدن زیرساخت‌ها و ایجاد ناامنی تهدید می‌کند. اخیراً نیز دوباره این تهدیدها را آغاز کرده است؛ اما باید بداند که اگر حماقت خود را در جنگ‌افروزی تکرار کند، همان‌طور که مسئولان نظامی گفته‌اند، بانک اهداف فقط آمریکا نیست، بلکه همه کسانی که به او کمک کرده‌اند نیز در امان نخواهند بود و زیرساختی برای آن‌ها باقی نخواهد ماند.
دشمن نباید کلام رهبر انقلاب را فراموش کند که فرمودند، بنا بر رعایت مصالح، جبهه‌هایی گشوده خواهد شد که دشمن در آن‌ها تجربه ناچیزی دارد و به‌شدت آسیب‌پذیر خواهد بود. یعنی اگر لازم باشد، با برخی اقدامات و در برخی عرصه‌ها مواجه خواهند شد که تاکنون ندیده‌اند، دنبال نکرده‌اند و نشنیده‌اند.
علاوه بر این، فرزندان ورزشکار شما نیز با بلند کردن پرچم جمهوری اسلامی و اجرای سرود ملی ایران در آمریکا، به‌گونه‌ای دیگر به آمریکا سیلی زدند. در ایام هفته ورزش و تربیت بدنی نیز قرار داریم. این امیدآفرینی که آن‌ها انجام دادند، شایسته تقدیر و تشکر است.
من یکی دو جمله نیز در اینجا عرض کنم. امام شهید ما سال گذشته، در دیدار با قهرمانان و مدال‌آوران ورزشی، فرمودند: «ما درگیر و دار جنگ نرمیم. در جنگ نرم، سعی دشمن بر این است که ملت را افسرده کند، ناامید کند و او را از توانایی‌های خودش مأیوس کند».
بیان ایشان، نقشه راهی برای فهم و مقابله با توطئه‌های پنهان دشمن است. خوب دقت کنید؛ این یک بیان است، اما ایشان نقشه راه را به ما نشان می‌دهند تا بدانیم دشمن چه نقشه‌ای دارد، از چه راهی وارد می‌شود و چه می‌خواهد انجام دهد. یکی از این اقدامات، ناامید کردن مردم است.
لذا باید در زیر این آتش بی‌امان جنگ روانی دشمن برای ایجاد یأس و ناامید کردن مردم، روایت صحیح و واقع‌بینانه‌ای داشت و دستاوردها را بیان کرد. به‌خصوص باید به یاد داشته باشیم که دشمن در صورت بروز بحران یا شروع جنگ احتمالی، دروغ‌های رسانه‌ای خود را برای تحت تأثیر قرار دادن مردم و از بین بردن تاب‌آوری ذهنی آنان افزایش می‌دهد. همان کاری که سامری کرد، باید او را و مجموعه داخلی‌اش را بایکوت و تحت سانسور قرار داد. به این معنا که باید کاری کرد کسی به آن‌ها توجه نکند و دنبال حرف‌هایشان نرود؛ وگرنه گرفتاری‌هایی برای مردم به وجود خواهند آورد.
اساس امیدواری در توانایی‌ها و استعدادهای بی‌نظیر جوان ایرانی نهفته است. امام شهید از یک واقعیت عینی که در میدان‌های مختلف اثبات شده است، گزارش کردند؛ اینکه جوان ایرانی بااستعداد و توانمند می‌تواند در قله قرار بگیرد. این همت ایرانی، به‌خصوص همت جوانان ایرانی است که تاریخ انقلاب نشان داده وقتی به میدان می‌آید، معجزه‌ها رخ می‌دهد. نمونه آن، همین جهاد حضور و معجزه میدان خیابان است که نقشه‌های دشمن را از بین برده، گلوی دشمن را گرفته و دارد فشار می‌دهد.
این مسئله عوامل داخلی دشمن را نیز عصبانی کرده است؛ به‌طوری‌که هر از گاهی دهان آلوده خود را باز می‌کنند و در راستای اهداف اربابانشان و درست در موقعیت جنگی کشور، به مردم و بعثتشان جسارت می‌کنند. این‌ها افراد بدسرشتی هستند که بعضاً با ارتزاق از بیت‌المال، در جایگاهی قرار گرفته‌اند که دیده می‌شوند، اما به صورت انقلاب و ملت چنگ می‌کشند متأسفانه.
باید به این نکته توجه داشته باشیم که پیشرفت‌های جهشی ایران در بخش‌های مختلف علمی، فناوری و ورزشی، امیدآفرین است. جهش در ورزش، که ناشی از روحیه خستگی‌ناپذیری و نگاه به قله است، نشان می‌دهد این روحیه در جوان ایرانی وجود دارد و پرورش یافته است. به فضل الهی، می‌بینید که این روزها چگونه درخشیدند. رهبر معظم انقلاب نیز پیامی پرنکته بیان فرمودند که هم برای داخلی‌ها پیام داشت و هم برای خارجی‌ها. ایشان فرمودند که «این درخشش جوانان، تلألؤ امیدهای ملت به جوانان خود در مسیر تحقق آینده‌ای درخشان و پرشکوه است».
این‌ها بسیار مهم‌اند و باید به آن‌ها توجه کرد. لذا قبلاً هم عرض کردم که حفظ امید، یک تکلیف راهبردی در مقابل توطئه‌های دشمنانه است. مهم‌ترین عاملی که می‌تواند امید را در جامعه زنده نگه دارد، باور به توانایی‌های خود است؛ به‌ویژه باور جوانان به توانایی‌هایی که دارند. همه باید به این توانایی‌ها باور داشته باشند و به‌خصوص جوانان باید به توانایی‌های خود ایمان داشته باشند.
جوان ایرانی نباید فکر کند که نمی‌تواند موفق باشد یا آینده‌ای ندارد. این خواسته دشمن است که باور به می‌توانیم را از بین ببرد. بالا رفتن پرچم ایران در سرزمین دشمن درجه یک ما، یعنی می‌توانیم. چنان‌که نزدیک به پنجاه سال است از بزرگ‌ترین چالش‌ها عبور کرده‌ایم و همین سختی‌ها، از دستیابی به فناوری هسته‌ای تا پیشرفت در صنایع دفاعی، نشان می‌دهند که ملت ایران توانمند است.
ایران با اراده پولادین و استعداد درخشان جوانانش، نه‌تنها برای خود، بلکه برای تمام ملت‌های مستقل و آزاده جهان نیز مظهر امید است. مسیر پیش رو، با همت بالای این نسل و رهبری امام المسلمین، مسیری روشن و روبه‌ترقی خواهد بود.
رؤسای دولت‌های استکباری نمی‌خواستند، اما ملت‌های آزاده جهان امروز فهمیده‌اند که دشمن اصلی بشریت، آمریکا و اسرائیل پلید هستند. صدای ملت ایران به گوش جهانیان رسیده است و می‌بینیم که چگونه مردم دنیا پرچم آمریکا را پایین می‌کشند، لگدمال می‌کنند و به آتش می‌کشند. این همان کینه و حقدی است که آن‌ها از آمریکا و جنایاتش در سراسر جهان دارند و با آتش زدن پرچم، آن را نشان می‌دهند. ما نیز نفرت و انزجار خود را با لعن بر آمریکا نشان می‌دهیم.
اما در ادامه بحث درباره فتنه سامری، که یکی دو هفته پیش شروع کردیم، به اینجا رسیدیم که باید عبرت بگیریم و بفهمیم که ممکن است جامعه ما نیز دچار چنین خطاهایی شود. پیروی نکردن از ولی، تبعات سنگینی دارد. به اینجا رسیدیم که حضرت موسی، علیه‌السلام، پس از چهل روز از کوه طور بازگشت؛ اما بر اساس خبر الهی می‌دانست که در امتش فتنه‌ای برپاست و فتنه‌ای برپا خواهد شد. حضرت، چون از زمینه‌های فتنه مطلع بودند، برادرشان هارون، علیه‌السلام، را به‌جای خود قرار داده بودند تا رهبری امت به هم نخورد. بالاخره، مدتی، یعنی چهل روز، نمی‌شد که جامعه بدون رهبر بماند؛ جامعه رهبر می‌خواهد.
اما فتنه سنگین بود و مردم بت‌پرست شده بودند. حضرت موسی، هارون را به‌شدت مؤاخذه کرد. ایشان دو هدف را در نظر داشتند: نخست، به دیگران بیاموزند که حق ندارند نسبت به از بین رفتن حق بی‌تفاوت باشند؛ دوم، قصد داشتند هارون را تبرئه کنند، زیرا در تورات تحریف‌شده نیز آمده است که هارون به همکاری با سامری متهم شده بود؛ چون قیام بزرگی انجام نداده و پس از تذکراتش، دیگر کنار کشیده بود.
درحالی‌که هارون تا آنجا که می‌توانست مقاومت کرد. حتی فتنه‌گران قصد کشتن او را داشتند. تعبیر آیه نیز این است که می‌خواستند مرا بکشند. اگر این ولی خدا کشته می‌شد، جامعه به هم می‌ریخت. وظیفه او اصلاح بود و در آن مقطع، تا همین مقدار کافی بود.
خلاصه، هارون صحنه را برای حضرت موسی ترسیم کرد و توضیح داد که با تعداد نیروهایی که در اختیار داشتم، نمی‌شد جلوی فتنه را گرفت؛ ولی تلاش کردم فتنه گسترش پیدا نکند و دستاوردها از بین نروند. او می‌گوید کوشیدم تا جایی که ممکن است، از نفوذ تفرقه و ریشه‌دار شدن آن در بنی‌اسرائیل جلوگیری کنم.
خلاصه صحبت او، رفع اتهام بود. اینجا نکته‌ای وجود دارد. آیه نود و چهار سوره مبارکه طه، یک عذر راهبردی را بیان می‌کند. خوب دقت کنید که در اینجا چه عرض می‌کنم: «إِنِّي خَشِيتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِي». یعنی ترسیدم بگویی میان بنی‌اسرائیل تفرقه انداختی و سخنم را رعایت نکردی.
این آیه نکته‌ای را بیان می‌کند که برای امروز ما مهم است. آنچه می‌فهمیم، این است که یکی از حربه‌های اصلی فتنه این است که وقتی می‌بیند محور حق پای کار ایستاده و دائماً هشدار می‌دهد، از نفوذ جریانی می‌گوید و درباره تضعیف، انحراف و تحریف هشدار می‌دهد، بلافاصله صدای مخالفان بلند می‌شود که تفرقه‌افکنی شده است و دارند تفرقه‌افکنی می‌کنند. خواص مرعوب یا خواص منفعت‌طلب کاری می‌کنند که بدنه جامعه را علیه محور حق بشورانند. اینجاست که باید بصیرت داشت، قدرت تحلیل داشت و گوش‌به‌فرمان ولی بود.
باید از داستان سامری یاد بگیریم. اگر دستمان به امام زمان، علیه‌السلام، نمی‌رسد، باید از کسی که بیشترین شباهت را به حضرت دارد و وظایف امام را بر دوش می‌کشد، پیروی کنیم. حتی اگر روایت نیز چنین مطلبی را بیان نمی‌کرد، عقل می‌گفت که باید پیروی کرد و دنبال نمود.
امام راحل فرمودند آمریکا قابل اعتماد نیست. امام شهید نیز فرمودند آمریکا قابل اعتماد نیست و اگر با او دست دادید، انگشتانتان را بعداً بشمارید. با او مذاکره معنا ندارد. ایشان نهیب زدند و این مسئله را تشریح کردند. امام حاضر نیز فرمودند که علی‌الاصول نباید با آمریکا مذاکره کرد و مذاکره با آمریکا معنا ندارد، مگر اینکه قبلاً تضمین داده باشد؛ تضمین‌هایی که قابل اجرا باشند و بتوان آن‌ها را در میدان و در صحنه مشاهده کرد. این تضمین‌های عملی باید ابتدا انجام شده باشند؛ پس از آن، مشکلی نیست. لذا همه باید پیروی کنند، وگرنه در دام سامری و گوساله‌اش خواهیم افتاد. در جنگ، در صلح و در همه حال، همه باید گوش‌به‌فرمان ولی باشند تا آسیب نبینیم.
دشمن، شرور، عنود و لجوج است. او میز مذاکره را به جنگ تبدیل کرده، سپس تعهد داده و تفاهم کرده، اما به آن عمل نکرده است. محاصره دریایی راه انداخته، اما ایران را مقصر جلوه می‌دهد. دشمن ما این است؛ لذا باید با او بسیار بادقت عمل کرد و بهترین راه مبارزه با او، همین اطاعت از رهبری است.
عبرتی که باید از جریان سامری بگیریم، این است که سامریسم بدل‌سازی و همانندسازی می‌کند. در مقابل جریان حق، بدلی می‌سازد و با مشابه‌سازی، فکر جامعه را خراب می‌کند. این روش یهود است. در طول مدت غیبت تا امروز و تا زمان ظهور حضرت ولی‌عصر، ارواحنا فداه، هرچه بدل‌سازی درباره امام زمان و نیابت بوده، همه را یهود ساخته است. باید تاریخ این مسئله را مطالعه کنیم. کار او همین است و مسیر را به همین شکل طی می‌کند.
خلاصه، هارون تلاش کرد انسجام جامعه به هم نخورد. کار بسیار سختی هم بود. در روایت آمده است که هفتاد هزار نفر از قوم یهود به گوساله سجده کردند و بت‌پرست شدند. هارون به آنجا رفت، موضوع را توضیح داد و آنان را توبیخ کرد: خداوند تازه برای شما معجزه نشان داده و شما را نجات داده است. موسی رفته است تا تورات بیاورد و شریعت را برای شما بیاورد. پس چرا بت‌پرستی می‌کنید؟ اما آنان گفتند: «لَنْ نَبْرَحَ عَلَيْهِ عَاكِفِينَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْنَا مُوسَى». این عبارت در آیه نود و یک سوره مبارکه طه آمده است؛ یعنی ما از گوساله‌پرستی دست برنمی‌داریم تا موسی بازگردد و ببینیم چه باید بکنیم.
این مسیر هارون به ما می‌گوید که حفظ وحدت جامعه و جلوگیری از اختلاف، مصلحت اهم و اعم اجتماعی در مدیریت الهی است. لذا امروز هر ندایی، به هر شکلی، که این وحدت و انسجام ملت مبعوث‌شده را بر هم بزند، آن را تمسخر کند یا کوچک جلوه دهد، همان گوساله سامری است که صدا می‌کند.
در ادامه، حضرت موسی به سراغ اهل فتنه، ابزار فتنه و عامل اصلی فتنه رفت. او سامری را بازخواست کرد که چرا چنین کارهایی انجام داده است. مهم‌ترین مطلبی که سامری درباره شکل‌گیری فتنه بیان کرد، نادانی و جهل مردم بود. استفاده از جهل، روش سامری است. این نکته را به خاطر بسپارید.
دشمن تلاش می‌کند خرد را در جامعه از بین ببرد، ذهنیت جامعه را نسبت به مسائل و باورهایش متلاشی کند و از بین ببرد، فروپاشی ذهنی به وجود بیاورد و اختلاف ایجاد کند. این مسئله به‌خصوص در زمان بحران اهمیت دارد. در زمان‌های بحرانی، برای مثال، اگر احتمال وقوع جنگی وجود داشته باشد، دشمن بلافاصله شروع به استفاده از همین روش سامری می‌کند که عرض کردیم؛ یعنی بر چشم‌ها و گوش‌ها اثر می‌گذارد. دستگاه‌های مخابراتی و رسانه‌ای شروع به کار می‌کنند. روش سامری همین است که در بحران‌ها از ندانستن مردم و آگاهی نداشتن آنان از جوانب کار استفاده کند. باید او را منزوی و تحریم کرد؛ همان‌طور که رهبر معظم انقلاب فرمودند، باید این رسانه‌ها را کنار گذاشت.
حضرت موسی، با توجه به اینکه عوامل فتنه‌گر نباید در جامعه حضور آزادانه داشته باشند تا بتوانند بحران‌سازی کنند، دستور تبعید و حصر سامری را صادر کرد. نخستین کسی که حصر خانگی شد، سامری بود؛ به‌طوری‌که خود سامری نیز از مردم خواست تا زمان مرگش دیگر کسی به او نزدیک نشود و تا وقتی زنده است، منزوی بماند.
عده‌ای وجود دارند که حضورشان باعث انحراف، تشنج، تنش و اختلاف می‌شود. برای حفظ ارزش‌ها و آسیب ندیدن مردم، باید آن‌ها را جدا کرد. برخی افراد مانند سیب گندیده‌ای هستند که اگر در ظرف یا جعبه‌ای پر از سیب‌های شاداب و بانشاط قرار بگیرند، تمام آن جعبه را از بین خواهند برد. بنابراین، ابتدا باید آن‌ها را جدا کرد.
حضرت موسی، علیه‌السلام، دستور داد ابزار فتنه، یعنی گوساله، را نیز خرد کنند، بسوزانند و به دریا بریزند. این ابزار، فکر را به اسارت می‌برد و جلوی تفکر آزاد را می‌گرفت. برای آزادسازی اندیشه، باید این ابزار را نابود کرد.
درباره فتنه‌زدگان نیز، یعنی کسانی که در شکل‌گیری و گسترش فتنه نقش اساسی داشتند، از جمله سران و کسانی که با زر و زور بدعت‌گذاری کردند، دستور اعدام صادر کرد و بقیه را آزاد کرد. دلیل این کار آن بود که دیگر نمی‌توانستند بگویند: ما نشانه‌ای نداشتیم. آنان زیر بار فتنه رفته بودند، درحالی‌که دلایل زیادی وجود داشت که نباید زیر بار فتنه می‌رفتند. لذا ادعای اینکه نمی‌دانستیم، نفهمیدیم و از این قبیل، دیگر قابل اعتنا نبود.
آخرین مطلب، مجازات اعدام است. البته این مجازات سنگین است، اما انحراف جامعه نیز جرم سنگین‌تری است؛ به‌خصوص برای جامعه‌ای که خدای تعالی آن را به‌عنوان جامعه‌ای الگو و برتر معرفی کرده بود. شرک و گوساله‌پرستی به‌جای خداپرستی، بدترین ظلم به خداست.
بنابراین، همان‌طور که فرعونی که مدعی خدایی و برتری بود و می‌گفت «أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلَى و مَا عَلِمْتُ لَکُمْ مِنْ إِلَهٍ غَیْرِی»، در دریا غرق شد، پیروان و سربازان او نیز غرق شدند. در قرآن آمده است: «وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْن…» این مطلب در سوره قصص، آیه چهل، نیز مورد اشاره قرار گرفته است. سامریان و گوساله‌پرستانی که با سامری هماهنگ بودند و می‌گفتند «هَذَا إِلَهُکُمْ وَإِلَهُ مُوسَى»، به اشد مجازات مبتلا شدند.
در اینجا نیز درس دیگری می‌گیریم؛ به‌خصوص دستگاه قضا باید به این مسئله توجه کند. همه کسانی که به شکل‌های مختلف در ترویج انحراف، اختلاف و دودستگی در جامعه فعالیت می‌کنند، باید شناسایی و مجازات شوند. این افراد باید با اشد مجازات روبه‌رو شوند. در زمان‌های خاص، مجازات‌ها باید شدیدتر باشند.
سامری در دنیا به بدترین شکل کیفر شد و آل سامری نیز دچار ذلت و مسکنت شدند. در قیامت نیز، طبق آیه قرآن، گرفتار آتش خواهند بود. بحث سامری تا اینجا پایان می‌یابد، البته ادامه دارد؛ زیرا می‌خواهیم نمونه‌های داخلی آن را نیز بیان کنیم. این بحث تا زمان خود حضرت موسی و زمان پیامبر ادامه دارد و پس از آن نیز مسائلی دارد و نمونه‌هایی از آن وجود دارد که خود اهل‌بیت می‌فرمایند هر امتی سامری دارد. سامری فرعون می‌گفت: کاری نداشته باشید، کاری نداشته باشید. سامری این امت می‌گوید: جنگ نکنید، جنگ نکنید. البته توضیح این مطلب را، ان‌شاءالله، اگر زنده باشیم، در نوبت‌های بعد برای شما عرض خواهم کرد.
اول آبان نیز سالگرد شهادت شخصیت کم‌نظیری است که کمتر به او پرداخته می‌شود؛ با اینکه در کنار امام و در پیروزی انقلاب نقش مؤثری داشت و ویژگی‌های انحصاری داشت. مرحوم شهید آیت‌الله سید مصطفی خمینی، فرزند بزرگوار حضرت امام، رضوان‌الله‌علیه، که بسیار انسان ویژه‌ای بود و ویژگی‌های والایی داشت؛ هم از نظر علمی و معرفتی و هم از نظر عبادی و سلوک اخلاقی. ایشان ویژگی‌هایی داشت که باید در جای خود مطرح شوند. یاد و خاطره او را گرامی می‌داریم و از خدای تعالی می‌خواهیم که او را با اجداد طاهرینش محشور کند.
آخرین مطلب اینکه وزیر علوم نیز اقدام زیبایی انجام دادند و از دختران آذربایجانی درخواست کردند که اگر زندگی در آنجا برایشان سخت شده است، دانشگاه‌های ایران آماده‌اند تا بیایند و در اینجا با حجاب اسلامی مشغول به درس و مطالعه شوند.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ﴿١﴾ اللَّهُ الصَّمَدُ ﴿٢﴾ لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُولَدْ ﴿٣﴾ وَلَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُوًا أَحَدٌ ﴿۴﴾
