متن کامل خطبه نماز جمعه 08/08/1405
استان البرز، شهرستان کرج
توسط آیت الله حسینی همدانی
بِسمِ الله الرَّحمَنِ الرِّحیمِ
اَلحَمدُالله رَبِّ العالَمینَ وَالصَّلاهُ وَالسَّلامُ عَلی سَیِّدِ الاَنبیاء وَ المُرسَلینَ
اَلعَبدِ المُوَیَّد وَالرَّسولِ المُسَدَّد اَباالقاسِمِ المُصطَفی مُحَمَّد
وَ عَلی آلِه الطَّیِبینَ الطّاهِرینَ المَعصُومِینَ سِیَّما بَقِیَّهِ اللهِ الاَعظَم فِی الاَرَضِینَ
وَاللَعنَهُ الدّائِمَه عَلی اَعدائِهِم اَجمَعینَ مِنَ الآنِ اِلَی قیامِ یَومِ الدّین
عباد الرحمن اوصیکم و نفسی بتقوی الله و طاعته. اهل تقوا نفس خودشان را گرامی می‌دارند و تن به پستی دنیا نمی‌دهند.
در ادامه توصیه‌های امیرالمؤمنین سلام‌الله‌علیه به فرزند گرامی‌شان، به این نکته رسیدیم که حضرت فرمودند: «فرزندم، بنده کسی نباش؛ چون خداوند تو را آزاد آفریده است» «وَلَا تَكُنْ عَبْدَ غَيْرِكَ وَقَدْ جَعَلَكَ اللَّهُ حُرًّا».
این تذکر بسیار مهمی است که امیرالمؤمنین سلام‌الله‌علیه به همه ما داده‌اند؛ زیرا کامل‌ترین و برجسته‌ترین صفتی که برای انسان متصور است، این است که بنده خدا باشد؛ عبد خدا باشد. هر مخلوقی عبد خالق خودش است. اگر انسان پذیرفت که مخلوق است و خالقی دارد، مولایی دارد که خالق و مولای همه عالم هستی به همه عالم علم، اشراف و تسلط دارد، نتیجه‌اش این می‌شود که عبد مطیع خالق و خدای خودش می‌شود.
این عبد بودن، مهم‌ترین و برترین کمالی است که قرآن کریم برای بشر رقم زده است؛ اینکه او عبد باشد و عبدالله بشود. عبدالله شدن کار سختی است. شاید مثلاً عبدالجواد بشود، عبدالکریم بشود، عبدالرحیم بشود، اما عبدالله شدن مقداری سخت است.
آیات فراوانی در قرآن کریم درباره کمالات و ویژگی‌های انبیای الهی بیان شده است که همه آن‌ها به‌خاطر عبد خدا بودن آن‌هاست؛ یعنی وقتی به این جایگاه عبداللهی رسیدند، بسیاری از برکات بر آن‌ها نازل شد.
عبودیت انسان برای خدا، او را نسبت به غیر خدا آزاد می‌کند. یکی از خواص آن این است که چنین کسی دیگر بنده و برده هوا و هوس و شیطان درونش نیست؛ حتی از شیاطین بیرون هم تبعیت نمی‌کند و اجازه سلطه‌گری آن شیاطین بیرونی را هم بر خودش نمی‌دهد.
وقتی کسی خدا را به بزرگی و عظمت شناخت، دیگر هیچ چیزی برایش نمود ندارد و هیچ چیزی برای او بزرگی ندارد. در مقابل هیچ‌کس کرنش نمی‌کند. اگر کرنشی هم دارد، در مقابل خدای تعالی است.
امیرالمؤمنین درباره متقین فرمودند: «عَظُمَ الْخَالِقُ فِي أَنْفُسِهِمْ»؛ خالق با عظمتش در جان متقین جلوه‌گری می‌کند. چشم متقی و چشم کسی که عبد خداست، فقط با خدا پر شده است. در نتیجه، هر چیزی غیر از خدا در چشم چنین شخصی و انسانی کوچک و بی‌ارزش است. «فَصَغُرَ مَا دُونَهُ فِي أَعْيُنِهِمْ»؛ در چشم این‌ها، بقیه مسائلی که وجود دارد کوچک است، چون خدا بزرگ است.
شما امام رضوان‌الله‌علیه را دیدید؛ غیر از خدا، کسی برای ایشان اهمیت نداشت و اصلاً جلوه‌ای نداشت. امام شهید ما را دیدید که برای غیر خدا جلوه‌ای قائل نبود؛ لذا با صلابت و قدرت می‌ایستاد، سخن می‌گفت و مطالب خودش را بیان می‌کرد.
اینجا هم امیرالمؤمنین به فرزند گرامی‌شان فرمودند: بنده غیر خدا نباش؛ یعنی بنده خدا باش. خداوند تو را آزاد آفریده است. خدا تو را آزاد خلق کرده؛ چرا می‌روی خودت را در اختیار دیگران قرار می‌دهی؟
بالاترین عزت و افتخار، همین عبودیت برای خداست. کسی که خود را بنده خدای تعالی دانست، نه زیر بار زور هوس می‌رود و نه زیر بار زور زورمداران؛ کرامت انسانی خودش را حفظ می‌کند.
نمونه انسان آزاده کسی است که به پس‌مانده غذا که لای دندان گیر کرده است، دل نمی‌بندد. خوب دقت بفرمایید؛ اصطلاحاً به این پس‌مانده غذا که لای دندان مانده است، «لُماظه» می‌گویند. حضرت در حکمت چهارصد و پنجاه و ششم از حکم نهج‌البلاغه، آنجا فرمودند: آیا انسان آزاده‌ای هست که این لُماظه، یعنی پس‌مانده غذای لای دندان را رها کند و برای اهلش بگذارد؟ «أ لاَ حُرٌّ يَدَعُ هذهِ اللُّماظَةَ لأهلِها»؛ آیا چنین کسی وجود دارد؟
این سخن بسیار بلند و عبرت‌آموز است؛ همه‌اش تربیت است و همه‌اش تذکر. ریاست‌ها، ثروت‌ها، داشته‌های دنیایی، منم و تویی‌ها، جاه و مقام و امثال این‌ها، همگی پس‌مانده رفتگان‌اند؛ غذای لای دندان یک عده هستند. قبلی‌ها ریاست داشتند، رها کردند و رفتند و به فعلی‌ها رسید. آن‌هایی هم که دارند، رها می‌کنند و به دیگران می‌رسد؛ بعد از آن‌ها هم به دیگران خواهد رسید. همه‌اش لُماظه است؛ پس‌مانده است. هرچه وابسته‌تر باشی، از کرامت انسانی بیشتر دور می‌شوی.
بیان امیرالمؤمنین این هشدار را به همه ما می‌دهد که اگر انسان عاقل باشد، حتی اگر بخواهد برای رسیدن به زندگی بهتر دنیاطلبی کند و زندگی دنیایی‌اش راحت باشد، انسان عاقل برای همین زندگی بهتر دنیایی‌اش سختی بکشد و دردسر تحمل کند، اما آزاد باشد؛ برده کسی نباشد و زیر بار حرف کسی نرود.
گاهی بعضی‌ها فکر می‌کنند اگر از دستورات خدای تعالی فرار کنند و هرچه دلشان خواست انجام دهند و نعوذبالله معصیت‌کار باشند، آزادند و از آزادی بیشتری برخوردارند. این‌طور نیست. این آزادی دروغین است. هر آزادی کذبی، عین بردگی و عین اسارت واقعی است. آزادی دروغین مساوی است با بردگی راستین.
امیرالمؤمنین، بنده شهوت و خواسته‌ها را خوارتر و گرفتارتر از بنده زرخرید دانسته‌اند. بیاناتی که از امیرالمؤمنین در اینجا رسیده است، بسیار گویا و زیباست.
کسی که گرفتار و بنده شهوت شد، شهوت یعنی خواستنی‌ها؛ همه خواهش‌ها و خواسته‌ها. این خواسته‌ها یک بُعد ندارند، بلکه ابعاد مختلفی دارند. کسی که بنده خواسته‌ها شد، آرام‌آرام گرفتار گناه می‌شود و گناهان او را احاطه می‌کنند. بعد در قیامت، که ظرف ظهور و بروز دنیاست، آنجا خودش را نشان می‌دهد.
وقتی این دنیا انسان را احاطه کرد و بر او سلطه داشت، جهنم، در قیامت که حقیقت این دنیاست، بروز می‌کند، خودش را نشان می‌دهد و بر او احاطه پیدا می‌کند. «إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكَافِرِينَ»؛ آیه چهل‌ونهم سوره مبارکه توبه است یا آیه پنجاه‌وچهارم سوره مبارکه عنکبوت. احاطه دنیا در آنجا به احاطه جهنم تبدیل می‌شود.
خلاصه اینکه خدای تعالی همه ما را آزاد آفریده است و ما عمداً و متعمداً خودمان را برده و اسیر چیزهای بی‌ارزشی می‌کنیم.
بعد حضرت تأکید فرمودند: «وَمَا خَيْرٌ خَيْرٌ لَا يُنَالُ إِلَّا بِشَرٍّ، وَيُسْرٌ لَا يُنَالُ إِلَّا بِعُسْرٍ»؛ آن نیکی که جز با شر به دست نیاید، نیکی نیست؛ و آن کسی که با سختی‌های فراوان راحتی را به دست بیاورد، آن راحتی و آسایش، آسایش نخواهد بود.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
وَالْعَصْرِ ﴿۱﴾ إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِی خُسْرٍ ﴿۲﴾ إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ ﴿۳﴾
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ
اَلحَمدُالله رَبّ العالَمینَ اَلصَّلاهُ وَالسَّلامُ عَلی سَیِّدِ الاَنبیاء وَ المُرسَلینَ اَبَالقاسِمِ مُحَمَّد
وَ صَلِّ عَلَی اَمیرِالمُؤمِنینَ عَلیِ بنِ اَبی طالِب وَ عَلَی فاطِمَهَ الزَّهرا سَیِّدَهِ نِساءِ العالَمینَ
وَ عَلَی الحَسَنِ وَ الحُسَینِ سَیِّدَی شَبابِ اَهلِ الجَنَّه وَ عَلَی عَلیِ بنِ الحُسَینِ وَ مُحَمَّدِ بنِ عَلی
وَ جَعفَرِ بنِ مُحَمَّد وَ موسَی بنِ جَعفَرِ وَ عَلیِ بنِ موسی وَ مَحَمَّدِ بنِ عَلی وَ عَلی بنِ مُحَمَّد
وَالحَسَنِ بنِ عَلی وَ الخَلَفِ القائِم الحُجَّه حَجَجِکَ عَلی عِبادِک وَ اُمَنائِکَ فِی بِلادِکَ
خودم و همه شما خواهران و برادران ایمانی و نمازگزاران بزرگوار جمعه را به رعایت، تقویت و استحکام تقوای الهی دعوت می‌کنم. متقین از قلب خود مراقبت ویژه‌ای دارند، زیرا آن را بزرگ‌ترین سرمایه خدادادی می‌دانند. قلب یکی از بهترین نعمت‌هایی است که خداوند به ما داده است. امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در حکمت چهارصد و نهم از حکمت‌های نهج‌البلاغه فرمودند: «القلب مصحف البصر». این عبارت کوتاه، اما بسیار عبرت‌آموز است: قلب، کتاب چشم است.
چشم نگاه می‌کند و آنچه را می‌بیند، در قلب می‌نشاند. هر انسانی هر چیزی را که می‌بیند، در این کتاب، یعنی در قلب خود، ثبت و ضبط می‌کند و می‌نویسد. همه اسرار، همه علوم و هر آنچه انسان در اختیار دارد، در قلب اوست. انسان این‌ها را با دیدن، شنیدن و مانند آن ثبت کرده است. بنابراین، باید مراقب باشیم که با چشمان خود هر چیزی را در قلبمان ثبت نکنیم و هر چیزی را در این مصحف و صفحه خدادادی قرار ندهیم. خدای تعالی همه ما را از متقین قرار دهد.
در هفته پیش رو، چند اتفاق مهم وجود دارد که در تاریخ معاصر ایران و انقلاب اثرگذار بوده‌اند و استکبار جهانی، به سرکردگی آمریکای پلید، مستقیم و غیرمستقیم در آن‌ها نقش اساسی داشته است. به‌خصوص روز سیزدهم آبان، روز ملی مبارزه با استکبار جهانی، روز دانش‌آموز، روز تسخیر لانه جاسوسی و روز تبعید حضرت امام (رضوان‌الله‌علیه) به ترکیه. همچنین سالگرد شهادت محمدحسین فهمیده که روز نوجوان و بسیج دانش‌آموزی نامیده شده است، سالگرد شهادت اولین شهید محراب، آیت‌الله قاضی طباطبایی (رضوان‌الله‌علیه)، و روز پدافند غیرعامل نیز از مناسبت‌های این ایام هستند. مسئله پدافند غیرعامل نیز یکی از مسائل مهمی است که باید به‌تفصیل به آن پرداخته شود. پیش از خطبه‌ها، از برادر بزرگوارمان، جناب آقای حیدری، مطالب لازم را شنیدید. در فرصتی، ان‌شاءالله، درباره این موضوعات بحث خواهم کرد.
ازآنجاکه در سال‌های گذشته به‌تفصیل به این مناسبت‌ها اشاره کرده‌ام، از آن‌ها عبور می‌کنم؛ اما درباره استکبار و دشمنی شدیدی که با ایران و جبهه مقاومت دارد، باید بیشتر صحبت کنیم. همچنین، اگر خدا بخواهد و توفیق دهد، ادامه بحث سامری را که آغاز کرده‌ایم، پی خواهیم گرفت.
چند سال قبل، اگر می‌خواستیم برای نوجوانانی که دوران پیش از انقلاب، جنگ تحمیلی، ترورهای منافقین و مانند این‌ها را ندیده بودند، درباره خوی استکباری آمریکا و سلطه‌گری آن صحبت کنیم، کار بسیار دشواری بود. ابتدا تاریخ را برایشان بیان می‌کردیم، سپس استدلال می‌کردیم، برهان می‌آوردیم و دلیل ارائه می‌دادیم تا متوجه شوند که این نظام استکباری چگونه پلید است و سلطه‌گری آن چه ماهیتی دارد.
اما امروز، به‌خصوص پس از جنگ دوازده‌روزه، جنگ رمضان و کودتای دی‌ماه، همه با تمام وجود دریافتند که آمریکا چقدر فاسد و مفسد است و خوی سلطه‌گری، بدعهدی و تفرعن حاکمان آن را به‌خوبی فهمیدند و درک کردند. ازاین‌رو، هرکس نام آمریکا را می‌شنود، به یاد استکبار و سلطه‌گری می‌افتد.
در فرهنگ اسلامی، مفهوم استکبار، علاوه بر اینکه یک رذیله اخلاقی است، به‌عنوان یک هویت ساختاری و اجتماعی نیز معرفی شده است. استکبار ریشه در تکبر، خودبرتربینی و به‌خصوص تحقیر دیگران دارد. بنابراین، استکبار نه‌فقط یک رفتار فردی، بلکه یک نظام فکری و سیاسی است که پایه اصلی آن، از بین بردن کرامت انسان‌هاست. ازاین‌رو، مقاومت در برابر استکبار برای حفظ هویت انسانی و هویت اسلامی ضرورت دارد و واجب است که انسان در برابر آن بایستد.
وقتی روایاتی را که درباره استکبار وارد شده‌اند، صرف‌نظر از آیات، ملاحظه می‌کنید، به این نتیجه می‌رسید که در باطن استکبار، تحقیر مردم و کوچک شمردن حق مردم قرار دارد. مستکبر با مشی و خوی استکباری خود، نخستین کاری که انجام می‌دهد، تحقیر مردم است؛ حق آن‌ها را از آنان می‌گیرد.
برای مثال، مرحوم کلینی (رضوان‌الله‌علیه) در کتاب کافی، روایتی از امام صادق (علیه‌السلام) نقل می‌کند که حضرت فرمودند: «أعظم الکبر غمص الخلق و سفه الحق». بزرگ‌ترین مصداق تکبر، سبک شمردن خلق و تحقیر مردم است. این روایت بر کوچک شمردن و تحقیر کردن مردم و سبک شمردن حق آنان تأکید دارد.
مستکبر همواره به دنبال این است که در مردم احساس حقارت ایجاد کند تا بتواند بر آن‌ها سلطه‌گری کند و سلطه روانی و عملی بر آن‌ها داشته باشد. شما این حالت را در سران آمریکایی می‌بینید. وقتی صحبت می‌کنند و سخنرانی دارند، دائماً در حال تحقیر دیگران هستند. حتی وقتی با مردم خودشان حرف می‌زنند، آن‌ها را نیز تحقیر می‌کنند. روزنامه‌نگاران را ندیده‌اید که این فرد پلید چگونه هنگام مواجهه با آن‌ها تحقیرشان می‌کند؟ با سران کشورهای دیگر نیز همین‌طور هستند؛ به‌گونه‌ای صحبت می‌کنند که آن‌ها را تحقیر کنند. پادشاه عربستان را به یاد دارید که به او چه چیزهایی گفت این فرعون آمریکا!
آن‌ها در رأس تمام شرارت‌های دنیا قرار دارند. اصلاً پلیدی و خباثت تولید می‌کنند، صادر می‌کنند و از آن حمایت می‌کنند. سپس به ایران، که خیرخواه است، با کشورهای اطراف خود حسن هم‌جواری دارد و در برابر تجاوزهای دشمنانش ایستادگی و مقاومت می‌کند، می‌گویند «محور شرارت».
ما نیز برای چنین عنصر خبیثی که حیات خود را در نابودی دیگران می‌بیند و سرانش در نسل‌کشی، کودک‌کشی و انواع فساد غرق هستند، یک پیام داریم؛ و آن، لعنتی است که امروز به شعار رسمی همه مردم دنیا علیه آمریکا تبدیل شده است.
خلاصه، این روایتی که عرض کردم، نشان می‌دهد که استکبار فقط یک حالت درونی نیست، بلکه رفتاری اجتماعی است که در عرصه اجتماع ظهور می‌کند. هدف آن نیز تضعیف حق، تضعیف مردم و تضعیف حق‌مداران، حق‌گویان، حق‌طلبان و حق‌خواهان است. البته در اینجا بحث‌های عمیقی نیز مطرح است که خلاصه آن همان چیزی است که عرض کردم: استکبار با توحید و کرامت انسانی در تضاد است.
آمریکای ددمنش، به‌خاطر رویکرد سلطه‌گری و خوی استکباری‌ای که دارد، نمی‌تواند استقلال کشورهای دیگر را تحمل کند. وقتی می‌بیند کشوری از مدار قدرت و سلطه‌گری او خارج شده است، به‌شدت عصبانی می‌شود.
هفته قبل عرض کردم که لایحه کاپیتولاسیون، اوج وابستگی ایران به آمریکا بود. امام اعتراض کردند و در برابر آن ایستادند. در سیزدهم آبان نیز ایشان را تبعید کردند. یکی از مناسبت‌های سیزدهم آبان همین است؛ ریشه تبعید امام نیز همین مسئله بود، زیرا ایشان در برابر این لایحه ایستادند. اعتراض امام به لایحه کاپیتولاسیون برای چه بود؟ چرا امام اعتراض کردند؟ چون این لایحه استقلال ملت ایران را از بین برده بود.
انقلاب اسلامی با شعار استقلال و همراهی مردم، برای به دست آوردن استقلال همه‌جانبه به پیروزی رسید. آمریکا این را نمی‌پسندد. چرا؟ چرا این مسئله برایش خوشایند نیست؟ چون ایران انقلابی و مستقل، از دو جهت برای آمریکا تهدید محسوب می‌شود.
تهدید اول این است که ایران می‌تواند برای کشورهای دیگری که آمریکا منافع آن‌ها را می‌بلعد، الگو شود. آمریکا نمی‌خواهد چنین الگویی شکل بگیرد؛ کمااینکه می‌بینید ایران الگویی از استقلال ارائه کرده است.
دوم اینکه حضور ایران مستقل، معادلات امنیتی منطقه را به هم می‌زند و اجازه نمی‌دهد هرکسی در این منطقه هر کاری که دلش خواست انجام دهد و جولان بدهد. ایران اجازه چنین کاری را نمی‌دهد.
پس ایران مستقل و مقتدر، مزاحم سلطه‌گری آمریکاست و آمریکا می‌خواهد جلوی آن را بگیرد. به همین دلیل، این‌همه دردسر برای ما درست می‌کند. آمریکا دشمن ایرانی است که می‌خواهد مستقیماً و بدون دخالت دیگران درباره امور خود تصمیم بگیرد؛ آمریکا دشمن چنین ایرانی است.
آمریکا امپریالیست است و امپریالیست‌ها با ملت‌های مستقل مخالفت دارند و با آن‌ها مخالفت می‌کنند. این جزئی از مشی آن‌هاست.
وقتی چنین است و واقعیت نظام سیاسی آمریکا بر پایه سلطه‌گری و جلوگیری از استقلال کشوری مانند ایران شکل گرفته است، باید به یاد داشته باشیم که دیگر فرقی نمی‌کند رئیس‌جمهور آمریکا چه کسی باشد؛ زیرا تضاد و دشمنی آن‌ها با ایران، سیستمی است و با تغییر رئیس‌جمهور، خصومتشان پایان پیدا نمی‌کند. نمی‌توان گفت این رئیس‌جمهور دموکرات بود و رفت و جمهوری‌خواه آمد، یا جمهوری‌خواه رفت و دموکرات آمد؛ مسئله این نیست، بلکه موضوع بر اساس قاعده‌ای است که عرض کردم.
سیاست آمریکا در قبال ایران چندوجهی است. این سیاست از سال‌های قبل تا امروز، در قالب‌های مختلفی اجرا شده است؛ از تحریم اقتصادی و انزوای دیپلماتیک گرفته تا فشار حقوق بشری، عملیات روانی، جنگ شناختی، جنگ نرم و درنهایت جنگ سخت. آمریکا همه این روش‌ها را به کار گرفته است، اما هدف نهایی آن مشخص است: نمی‌خواهد ایران به قدرتی مستقل و الگویی برای ملت‌های دیگر تبدیل شود.
برای مثال، در همین مسائل هسته‌ای که آمریکا دائماً درباره آن‌ها صحبت می‌کند و می‌گوید تأسیسات را نابود کرده و از بین برده است و ایران نباید فعالیت هسته‌ای داشته باشد و نباید غنی‌سازی کند و از این خزعبلات می‌گوید، اگر واقعاً مشکل فقط غنی‌سازی بود، باید با هند و پاکستان نیز خصومت و دشمنی می‌کرد. چرا با آن‌ها کاری ندارد؟ چون آن‌ها در راستای منافع آمریکا این کارها را انجام می‌دهند.
اما ایران حاضر نیست استقلال علمی خود را در چارچوب خواسته‌های نامشروع آمریکا تعریف کند. چون چنین کاری نمی‌کند، با ایران دعوا دارند.
راه علاج و دفع ضرر این دشمن مستکبر چیست؟ امام شهید ما در عبارتی فرمودند: «در یک کلمه، کلمه‌ای که تجربه ایران اسلامی و میراث امام برای مسلمانان عالم است؛ و آن تسلیم نشدن در مقابل آمریکاست».
امام این را فرمودند که نباید در مقابل این جرثومه فساد تسلیم شد. این همان کاری است که مردم ایران نزدیک به پنجاه سال است انجام می‌دهند؛ تسلیم نشدند. همین معجزه حضور مردم مبعوث‌شده در خیابان‌های کشور ایران؛ بعدها، مردم کشورهای دیگر نیز به این بعثت خواهند پیوست و برخی از آن‌ها نیز پیوسته‌اند تا مجسمه‌های پلیدی و سفاکی را از روی زمین بردارند و زمینه‌ساز ظهور امام عصر (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) باشند. همه این‌ها یک شعار محوری دارند که در همین روزها، یعنی روزهای مبارزه با استکبار جهانی، آن را از عمق جان و با تمام قدرت فریاد می‌زنند و آن، لعن بر آمریکاست.
خصومت آمریکا و دخالت‌ها و تجاوزهای مستقیم و غیرمستقیم آن علیه مردم ایران، بیش از هشتاد و پنج سال سابقه دارد و مربوط به دیروز و امروز نیست. این اقدامات از سال‌های قبل آغاز شد؛ از سال ۱۳۲۰ که آمریکا به اشغالگران کمک کرد. از همان زمان این روند شروع شد.
امام راحل (رضوان‌الله‌علیه)، امام شهید و امام حاضر، همگی یک مطلب را بیان کردند. قائد شهید ما نیز برای مردم و مسئولان، مسیری را مشخص کردند و فرمودند: «ملت ایران شعار مبارزه با استکبار را باید به‌عنوان پرچم و مشعل حفظ کنند.» یعنی بعضی‌ها گاهی حرف‌های بی‌ربطی می‌زنند و حرکت‌هایی انجام می‌دهند؛ مراقب باشید. ایشان می‌فرمایند این پرچم در برابر ما قرار دارد. چرا؟ «چون اگر این علم برافراشته حفظ نشود و این شعار افسرده و گم شود، راه ملت گم خواهد شد». همه به دنبال یک پرچم حرکت می‌کنند. اگر پرچم مبارزه با استکبار بر زمین بیفتد، گم می‌شویم. «استدلال واضحی هم دارد؛ چون دشمنی آن دشمن آشکار است و برای اهل بصیرت مخفی نیست. دشمن آشکار نیز شیوه‌هایی برای فریب دارد». ببینید، ایشان هم به ملت و هم به مسئولان اشاره می‌کنند؛ «غالب ملت‌ها و دولت‌هایی که فریب خوردند و اشتباه کردند، از این جهت دچار خطا شدند که روش‌های دشمن را به‌درستی نشناختند».
دوستان، به یاد دارید که مکرر در همین جایگاه سخنرانی برای شما عرض کردم که ما یک دشمن‌شناسی داریم و یک دشمنی‌شناسی. دشمنی‌شناسی از دشمن‌شناسی مهم‌تر است؛ یعنی باید روش‌های دشمن را بشناسیم. بسیاری می‌دانند که آمریکا دشمن است، اما نمی‌دانند کاری که اکنون انجام می‌دهد، چگونه مصداق دشمنی است. گاهی آمریکا شرایطی را فراهم می‌کند که خود مردم آن کار را انجام دهند. شناخت این مسئله مهم‌تر است.
ایشان فرمودند: «اگر ما روش‌های دشمن را نشناسیم و مبارزه با دشمنی را که می‌خواهد ما را نابود کند، به فراموشی بسپاریم، بدیهی است که راهی را خواهیم رفت که دشمن می‌پسندد؛ یعنی راه نابودی، راه ویرانی و راه فساد. پس مبارزه با استکبار، شعاری همیشگی است». این بیان ایشان است. بنابراین، ما نیز همواره این ذکر لفظی را به قصد عبادت تکرار می‌کنیم که «مرگ بر آمریکا».
ما مرعوب آمریکا و اذناب پلیدش نیستیم؛ زیرا به آیات الهی و خدای تعالی اعتماد کامل داریم. ازاین‌رو، از چنگ و دندانی که نشان می‌دهند، هراسی نداریم. بله، ارتش دارد، ناو دارد و نمی‌دانم چه دارد و چه ندارد؛ اما ترسی نداریم. یقین داریم که نصرت الهی قطعی است و پیروزی نهایی در این میدان از آنِ جبهه حق خواهد بود، به اذن‌الله تعالی.
اما درباره بحث سامری، عاقبت کار او و عبرت‌هایی که باید از آن بگیریم، مطالبی را از قرآن کریم عرض کردم. بیان این داستان از سوی قرآن کریم برای آن است که بدانیم جامعه ما نیز ممکن است دچار چنین دردی شود؛ بنابراین، باید پیشگیری کنیم و اگر خدای‌نکرده مبتلا شدیم، به درمان آن بپردازیم. هنگامی که قرآن کریم داستان‌هایی از این دست را بیان می‌کند، هدف عبرت‌گیری است.
مطالب مربوط به دوران پیش از رسول خدا را عرض کردم، اما پرسش اینجاست: آیا ممکن است در امت رسول خدا نیز چنین اتفاقی بیفتد؟ یعنی آیا ممکن است سامری‌هایی ظهور کنند و همان کار را انجام دهند؟
اجازه بدهید برای مقدمه، به سه جریان اشاره کنم. پس از شهادت پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله)، سه جریان به وجود آمد که اهمیت داشتند.
جریان اول، قاسطین بودند؛ همان معاویه و معاویه‌صفتان دیروز که امروز مصداق آن‌ها استکبار و آمریکاست.
جریان دوم، ناکثین بودند؛ همان جریانی که در گذشته وجود داشت و امروز غرب‌گرایان وابسته مصداق آن هستند؛ کسانی که اگر فرصت پیدا کنند، کشور را به باد می‌دهند، آن را حراج می‌کنند و فتنه‌گری می‌کنند. اوج این جریان در فتنه سال ۱۳۸۸ بود.
جریان سوم، مارقین بودند؛ کسانی که دیروز خوارج بودند و امروز می‌توان آن‌ها را بی‌بصیرت‌های انقلابی‌نما دانست.
اما جریان چهارم که می‌خواهیم درباره آن بحث کنیم، سامریسم است. همان که اصطلاحاً به آن‌ها قاعدین می‌گوییم. رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) تصریح فرمودند که برای هر امتی، سامری‌ای وجود دارد.
که سامری لا مساس! لا مساس! می‌گفت؛ و سامری این امت می‌گوید: «نجنگید!» شعار می‌دهد که نجنگید و در برابر دشمن تسلیم شوید. امروز نیز می‌گوید در برابر آمریکا تسلیم شوید و حرف‌هایی از این دست مطرح می‌کند.
در کتاب شریف کمال‌الدین، روایتی از امام صادق (علیه‌السلام) نقل شده است که حضرت فرمودند برای امام عصر (علیه‌السلام) غیبتی طولانی وجود دارد. روایت مفصل است، اما من بخشی از آن را بیان می‌کنم. در دوران غیبت حضرت، سنت‌هایی که درباره پیامبران دارای غیبت وجود داشته است، جاری خواهد شد.
سپس حضرت کلام خود را به آیه‌ای از قرآن مستند می‌کنند؛ به این معنا که اگر سنتی درباره حجت الهی در امت‌های پیشین تحقق یافته باشد، درباره حجت‌های الهی در اسلام نیز جاری خواهد شد. بنابراین، اگر در امت‌های پیشین سامری وجود داشته است، در امت ما نیز سامری خواهد بود.
البته باید این نکته را درک کنیم که گوساله‌پرستی در هر زمانی متناسب با همان زمان است. این‌گونه نیست که امروز بگوییم پس گوساله‌ای وجود دارد که مردم آن را می‌پرستند؛ نه، مسئله این‌طور نیست. لازم نیست در هر زمانی کسی گوساله‌پرست باشد تا پیرو سامری محسوب شود.
در زمان حضرت موسی (علیه‌السلام)، ایشان حدود شصت معجزه به مردم نشان دادند. سپس برای سی روز به کوه طور رفتند، اما این مدت به چهل روز رسید. در همین مدت، مردم گوساله‌پرست شدند. آن‌ها آمدند و گفتند: «هَذَا إِلَهُکُمْ وَإِلَهُ مُوسَى»؛ یعنی این، خدای شما و خدای موسی است. به گوساله نیز گفتند که همین خداست؛ همان خدای موسی، و پناه بر خدا، آن را خدا دانستند.
در زمان امت رسول خدا نیز هنوز هفتاد روز از غدیر نگذشته بود و بدن رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) هنوز دفن نشده بود که درباره تعیین جانشین اختلاف ایجاد شد. گفتند: «مِنَّا أَمِیرٌ وَمِنْکُمْ أَمِیرٌ»؛ یعنی از ما امیری باشد و از شما نیز امیری. این همان ماجراست؛ همان «هَذَا إِلَهُکُمْ وَإِلَهُ مُوسَى» که در اینجا به «مِنَّا أَمِیرٌ وَمِنْکُمْ أَمِیرٌ» تبدیل شد.
قصد داشتم بحث را در مسیر دیگری ادامه دهم که هفته گذشته نیز اشاره‌ای به آن کردم، اما دیدم با توجه به ایامی که در آن قرار داریم، شاید بهتر باشد همین بحث را ادامه دهیم. البته بحث قبلی را نیز در یکی دو جلسه دیگر پی خواهیم گرفت.
امام عسکری (سلام‌الله‌علیه)، درباره فتنه سامری و علت انحراف بخش عمده‌ای از جامعه بنی‌اسرائیل، فرمودند که «علت این انحراف آن بود که صلوات بر محمد و آل محمد را سبک شمردند». به این بحث خوب دقت کنید: «آن‌ها ولایت اهل‌بیت (علیهم‌السلام) را انکار کردند و خداوند نیز با گوساله‌پرستی، آن‌ها را ذلیل کرد. بعد حضرت نهیب می‌زنند که آیا به‌خاطر دشمنی با آل پیامبر، از خواری و ذلت بزرگ‌تر نمی‌ترسید، درحالی‌که شما آنان را دیده‌اید و حقانیتشان را شناخته‌اید»؟ یعنی چرا حق پیامبر و خاندان او را نادیده می‌گیرید؟
بیان امام عسکری (علیه‌السلام) برای ما این است که ولایت انسان‌های کامل، شرط تمام شدن اعتقاد توحیدی است. این مطلب شبیه همان بیان امام رضا (علیه‌السلام) است که پس از گفتن «لا إله إلا الله»، به شروط آن اشاره می‌کنند و می‌فرمایند: «أنا مِنْ شُرُوطِهَا…». خداشناسی به جای خود محفوظ است، اما «أنا مِنْ شُرُوطِهَا». بنابراین، موحد باید در تمام شئون اعتقادی، اخلاقی، حقوقی، سیاسی و اجتماعی خود، تابع دستور خدا باشد.
ممکن است ریشه بیچاره شدن بنی‌اسرائیل، سرپیچی از ولایت الهی بوده باشد. بر اساس همین روایت، همان‌گونه که به‌واسطه ولایت رسول خدا و آل مطهر ایشان، عده‌ای از گوساله‌پرستان مشمول عفو و بخشش شدند، خداوند عزوجل از آن‌ها درگذشت؛ چراکه حق پیامبر و خاندان پاکش را با جان و دل پذیرفتند و ولایت پیامبر، علی‌بن‌ابی‌طالب و خاندان این دو بزرگوار را بر خود واجب ساختند. در این هنگام بود که خداوند به آن‌ها رحمت کرد و از آنان درگذشت.
نعمت‌ها و مواهب الهی به‌واسطه این خاندان بر بشر نازل می‌شود. شما زیارت جامعه را زیاد می‌خوانید، ان‌شاءالله. در آن آمده است: «وَجَعَلَ صَلَوَاتِنَا عَلَیْکُمْ…»، «وَمَا خَصَّنَا بِهِ مِنْ وِلَایَتِکُمْ طِیبًا لِخَلْقِنَا وَطَهَارَةً لِأَنْفُسِنَا». این درود و صلواتی که ما بر پیامبر و خاندان او می‌فرستیم، موجب طاهر و پاک شدن ما می‌شود؛ «طَهَارَةً لِأَنْفُسِنَا»، «وَتَزْکِیَةً لَنَا» و «وَکَفَّارَةً لِذُنُوبِنَا».
پس این هم نکته‌ای است که اگر آنچه خدای تعالی امر کرده است که وصل باشد، مانند ولایت و ارتباط با اهل‌بیت علیهم‌السلام، قطع کنیم، دچار فتنه سامری می‌شویم و به روش او حرکت می‌کنیم و گوش‌به‌فرمان شیطان خواهیم شد.
خوب دقت بفرمایید؛ در آیه شریفه فرمود شیطان از چهار طرف به ما حمله می‌کند. در تفسیر این آیه، بعضی گفته‌اند که یعنی شیطان از چهار روش و چهار طریق به ما حمله می‌کند؛ از شمال، جنوب، شرق و غرب. یکی از این موارد آن است که قرآن فرمود: «عَنْ أَيْمَانِهِمْ»؛ یعنی از سمت راست به شما حمله می‌کند. در روایت آمده است که منظور، استفاده از صور مقدس است. فرمود امر دین شما را با آراستن گمراهی و نیکو جلوه دادن شبهه برایتان نابود می‌کند و تباه می‌سازد؛ امر دین شما را از بین می‌برد.
این یعنی چه؟ یعنی شیطان با حملاتی که از اطراف انجام می‌دهد، انسان را دچار خطای ادراکی و خطای شناختی و محاسباتی می‌کند. همان چیزی که قرآن کریم در آیه هشتم سوره مبارکه فاطر فرمود: «زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَنًا». او اعمال را تزیین می‌کند و طرف فکر می‌کند که دارد کار را خوب انجام می‌دهد. تصویر را تزیین می‌کند و زشت و زیبا را جابه‌جا جلوه می‌دهد. بیچاره انسان که اقدام به اعمال زشت می‌کند، به خیال اینکه کارش زیباست. سامری خودش گفت: «وَكَذَلِكَ سَوَّلَتْ لِي نَفْسِي». آیه نودوششم سوره مبارکه طه؛ زشت و زیبا با هم قاطی شد و دور و نزدیک با یکدیگر آمیخته شدند.
بر مسیر سامری حرکت کردن، یعنی همین. افراد فراوانی هستند که ادعای محبت و ولایت اهل‌بیت علیهم‌السلام را دارند، اما کاملاً برخلاف آرمان‌های معصومین حرکت می‌کنند. خودشان را ولایی می‌دانند، اما تا الان قدم مثبتی برای ولایت برنداشته‌اند. به این نظامی که پرچم اهل‌بیت را بلند کرده است، کمترین کمکی نکرده‌اند؛ سکوت کرده‌اند و نشسته‌اند. نه‌تنها خودشان کمک نکرده‌اند، بلکه نگذاشته‌اند دیگران هم کمک کنند و این را هم برای خودشان فضیلت دانسته‌اند. قاعد هستند؛ نشسته هستند؛ و به مردم مبعوث در خیابان هم کمک نکرده‌اند.
اگر کسی به مردم مبعوث در خیابان کمک کند، به دین خدا کمک کرده است؛ کمک به ولایت اهل‌بیت علیهم‌السلام است. هیچ همراهی‌ای با این امت ندارند. گاهی هم این افراد از اقشار مختلف مردم هستند؛ کسانی که این فکر را دارند. گاهی هم عمامه بر سر دارند؛ درحالی‌که باید این‌ها جلودار باشند. شما اصلاً بعضی وقت‌ها بعضی از این افراد را در هیچ‌یک از جاهایی که مردم حضور دارند، نمی‌بینید؛ در میان مردم ولایتمدار، شهیدداده، پای‌کار انقلاب و پای‌کار اسلام و ایران نیستند. نه‌تنها حضور ندارند، بلکه شنیده می‌شود که بعضی وقت‌ها مانع هم می‌شوند و جلوگیری می‌کنند؛ اجازه نمی‌دهند. خود را عابد و زاهد می‌دانند، اما دچار فتنه سامری هستند؛ بلکه خودشان سامری‌اند و شیطان آن‌ها را مدیریت می‌کند.
حقیقت ولایت، خروج از ولایت طاغوت و شیطان درون و بیرون است. باید خودت را بیرون بیاوری. این بحث مفصل است و نمی‌خواهم وارد آن بشوم، چون خیلی طول می‌کشد؛ اما حقیقت ولایت، جهاد اکبر است؛ جهادی که در آن باید از نفس مسوّله و امّاره رها شد و به نفس لوّامه و سپس نفس مطمئنه رسید.
خلاصه، شیطان خوب بلد است تزیین کند. برادرکشی کار شیطان است؛ اوست که این کار را تزیین می‌کند. امروز می‌بینید که چگونه مسلمان، مسلمان می‌کشد. آل‌سعود، تحت القائات شیطان و شیاطین، یمن مظلوم را سبوعانه و ددمنشانه زیر ضربه قرار می‌دهد؛ اما نتیجه، به فضل الهی، چیز دیگری خواهد بود. همگی به‌زودی خواهید دید که نتیجه چیست.
همان‌طور که برای سامری تزیین شد، فتنه سامری از راه گوش و چشم عملیاتی شد. این نکته را هم دقت کنید؛ یعنی همین خبرگزاری‌ها، دروغ‌پراکنی‌های رسانه‌های دروغ‌پرداز غربی و بعضاً رسانه‌های داخلی. مراقب این بخش باشید. من چند هفته قبل هم تذکر دادم؛ یعنی چند هفته است که دارم تذکر می‌دهم، چون می‌بینم چه سرمایه‌گذاری گسترده‌ای کرده‌اند تا جامعه را در مواقع خاص دچار جنگ ادراکی و شناختی کنند. با روایت‌اول‌ها، روایت‌هایی که پراکنده و پخش و گسترده می‌کنند، می‌خواهند ذهن مخاطب خودشان را تسخیر کنند. اگر اتفاقی بیفتد، آن روایت‌های اولیه را توسعه می‌دهند.
برای ورودی‌های قلب خودتان، که چشم و گوش شماست، نگهبان بگذارید؛ به اصطلاح امروزی، گیت بگذارید تا اطمینان قلبی و آرامش شما به هم نخورد و دچار فتنه سامری نشوید.
بحث سامری ادامه دارد. رسول خدا فرمودند: «برای هر امتی سامری‌ای است و سامری امت من، عمرو بن عاص است.» حالا این کیست و چگونه می‌شود؟ این بحث را ادامه خواهیم داد تا ببینید تطبیق آن با امروز چگونه است.
نکته دیگر، نامه‌ها و پیام‌های رهبر معظم انقلاب است که هر بند آن بحث‌های راهبردی دارد و در مسیر تمدنی ما صادر می‌شود. این‌ها را با دقت دنبال کنید و به‌اندازه وسع خود عمل کنید؛ به‌ویژه آنچه راجع به نخبگان و دانشجویان فرمودند که سرشار از امید و آینده‌نگری بود.
امروز جوانانی داریم که واقعاً از رویش‌های انقلاب هستند و این‌ها در حال به‌دست گرفتن کارها هستند تا در مسیر تمدن‌سازی، حرکت پرشتابی داشته باشند. بحمدالله بر عهدی که با ولی جامعه بسته‌اند، محکم و استوارند. خدای تعالی ما را قدردان رهبر معظم انقلاب بگرداند.
مطالبی هم که با شعام داشتند، مهم است. بعضی‌ها هم شروع به شیطنت می‌کنند؛ مواظب باشید افراد اشتباه تحلیل نکنند. حفظ حقوق مردم و آرمان‌ها، خواسته رهبری معظم، مسئولان و مردم است.
مردم حاضر در خیابان‌ها جنگ‌طلب نیستند، اما این را خوب می‌دانند که برای صلح باید جنگید؛ نه دنبال جنگ‌افروزی‌اند و نه در برابر فشار تسلیم می‌شوند. مطالبه اصلی مردم در خیابان‌ها، خون‌خواهی امام شهید و سایر شهداست. مردم در خیابان‌ها مطالبه دارند. باید طوری عمل شود که دشمن دیگر نتواند مجدداً تهدید کند؛ باید بازدارندگی لازم را به وجود آورد. این‌ها مطالبی است که مکرر گفته می‌شود.
همان‌طور که متأسفانه این را هم باز مکرر عرض کرده‌ایم، بعضی علیه قوای سه‌گانه و مسئولان کشور شعار می‌نویسند و شعار می‌دهند؛ حتی در همین مراسم‌ها. قطعاً این کار خلاف شرع و خلاف عقل است. در تجمعات، هیچ‌کس نباید ایجاد دوگانگی کند و نباید انسجام را از بین ببرد. هرکس به هر نحوی اختلاف ایجاد کند، چه با دست‌نوشته و چه با سر دادن شعار، به نفع دشمن کار کرده است و دستگاه مسئول باید با این افراد برخورد جدی داشته باشد.
گاهی مطالبه‌ای مطرح می‌شود، گاهی سخنان رهبری است و گاهی انتقادی است که به‌جاست؛ اما توهین کردن، بی‌احترامی کردن و تضعیف کردن، چه موجه و چه غیرموجه، جایز نیست؛ حضرت آقا این موارد را جایز نمی‌دانند. اما درباره موضوعاتی که همه باید بدانند، بشنوند و دنبال کنند، اصلاً حضور ما در خیابان به‌خاطر همان مسائل است. تکرار کردن این مطالب از این جهت اشکالی ندارد. این هم یک نکته.
یکی از دوستان هم سؤال کرده بود؛ این را هم بگویم: آقا، این طلاهایی که گفتید سامری از آن‌ها استفاده کرد، از کجا آمده بود؟ آیا مردم آن‌قدر طلا داشتند که گوساله بسازند؟
در آیات قرآن، آیه هشتادوهفتم سوره مبارکه طه به همین موضوع اشاره می‌کند. در تفاسیر هم آمده است که سامری برای ساخت گوساله از طلاهایی استفاده کرد که بنی‌اسرائیل در اختیار داشتند؛ زیرا آن‌ها مدت‌ها با قبطی‌ها حشر و نشری و ارتباط داشتند و امانت‌هایی از آن‌ها نزدشان بود. بعضی از طلاها را هم پس از غرق شدن قبطی‌ها در دریا و ماجراهای مربوط به آن، به‌عنوان غنیمت گرفته بودند. این طلاها و امثال آن در اختیارشان بود و این ثروت را در اختیار داشتند.
سامری از همین موضوع هم استفاده کرد و گفت: «برای تطهیر خودتان هم که شده، این طلاها را بیاورید و به من بدهید تا هم شما تطهیر شوید و هم مال مردم را به خودشان برگردانیم؛ مال آن‌هایی را که زنده هستند ببریم، برگردانیم.» طلاها را گرفت و مقدار زیادی از این طلاها جمع شد؛ به‌طوری‌که توانست این کار را انجام دهد.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ﴿١﴾ اللَّهُ الصَّمَدُ ﴿٢﴾ لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُولَدْ ﴿٣﴾ وَلَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُوًا أَحَدٌ ﴿۴﴾
