۱۴۰۴/۰۴/۲۶

سردبیر

افراط و تفریط در نگاه به حیا، جامعه را دچار سردرگمی و آسیب‌های اخلاقی می‌کند

به گزارش روابط عمومی دفتر نماینده ولی‌فقیه در استان البرز و امام‌جمعه کرج، پنجاه‌وششمین جلسه سلسله درس‌های اخلاق آیت‌الله سیدمحمدمهدی حسینی همدانی، امام جمعه کرج، با محوریت شرح وصایای رسول گرامی اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله به صحابی بزرگوار، جناب ابوذر غفاری، شامگاه چهارشنبه در مصلای امام خمینی (ره) کرج برگزار شد.

در این جلسه، آیت‌الله حسینی همدانی به تشریح اهمیت و جایگاه حیا در منظومه اخلاق اسلامی پرداخت و با بیان نقل‌هایی از سیره پیامبر اکرم (ص)، حیا را یکی از ستون‌های اصلی شخصیت مؤمن برشمرد.

وی در ابتدای سخنان خود با اشاره به وصیت پیامبر به ابوذر که فرمود: «یا أبا ذر، استحی من الله»، گفت: رسول خدا بارها به ابوذر توصیه کرد که از خداوند حیا کند؛ چراکه حیا، نیروی بازدارنده‌ای درونی است که انسان را از انجام اعمال ناپسند بازمی‌دارد.

امام جمعه کرج با تأکید بر این‌که پیامبر اسلام در اوج حیا و وقار زیست، بیان کرد: حتی در دوران کودکی نیز، پیامبر از انجام رفتارهایی که متداول کودکان عرب بود، پرهیز داشت. در حالی که هم‌سن‌وسال‌های او لباس بلند دشداشه می‌پوشیدند و هنگام بازی آن را بالا می‌زدند، پیامبر هرگز چنین نمی‌کرد.

آیت‌الله حسینی همدانی با اشاره به تفاوت معنای حیا در فرهنگ دینی با نگاه غربی، تصریح کرد: در فرهنگ امروز غرب، بی‌شرمی فضیلت شمرده می‌شود و اگر کسی در برابر گناه یا زشتی خجالت بکشد، آن را ضعف می‌پندارند. اما ما باید تعریف دقیقی از حیا داشته باشیم تا نه دچار افراط شویم، نه تفریط.

وی با ابراز تأسف از بدفهمی‌های رایج نسبت به مفهوم حیا، اظهار داشت: «دختر بزرگی که به سن تکلیف رسیده، وقتی در برابر جمعیتی سرود اجرا می‌کند و سر خود را تکان می‌دهد، گفته می‌شود اشکالی ندارد چون اجرای سرود است؛ اما همان دختر اگر بخواهد در یک مجمع سخنرانی علمی داشته باشد، او را متهم به بی‌حیایی می‌کنند. این برخوردهای متناقض نشانه افراط و تفریط در نگاه به حیاست. ما در جامعه حد و مرز روشنی برای این مسئله نداریم و همین سردرگمی باعث آسیب‌های اخلاقی می‌شود.

آیت‌الله حسینی همدانی با انتقاد از برخی سیاست‌گذاری‌های فرهنگی و هنری، گفت: اخیراً فیلمی اکران شده که سراسر توهین به نظام، دین و اخلاق است. کسانی که مجوز ساخت و پخش چنین فیلم‌هایی را داده‌اند، به‌طور قطع به ملت و دین خیانت کرده‌اند.

وی افزود: سه دقیقه از آن فیلم قابل تحمل نیست. در حالیکه این فیلم مملو از الفاظ رکیک، صحنه‌های غیراخلاقی و ترویج روابط نامشروع است، مجوز می‌گیرد؛ در عین حال، بابت یک کلمه در فیلمی دیگر، عده‌ای سینه چاک می‌کنند.

در ادامه این جلسه، آیت‌الله حسینی همدانی با استناد به آیات قرآن، نمونه‌هایی از حیا در زندگی انبیا را برشمرد و گفت: «داستان حضرت یوسف و زلیخا در حدود ۶۰ تا ۷۰ آیه از قرآن آمده است، اما کوچک‌ترین نشانه‌ای از بیان بی‌حیایی در آن نیست. قرآن حتی خلوت کردن زلیخا و یوسف را با صراحت بیان می‌کند، اما در کمال عفت و ادب.

وی همچنین از گفت‌وگوی حضرت موسی (ع) با دختران شعیب به عنوان نمونه‌ای دیگر یاد کرد و افزود: آن دو دختر به موسی گفتند تو جلوتر حرکت کن، ما پشت سرت می‌آییم. این یعنی رعایت حیا در رفتار اجتماعی.

امام جمعه کرج در بخش دیگری از سخنان خود به نقش عرف و شرع در تشخیص حدود حیا اشاره کرد و گفت: حیا باید بر مبنای عقل و شرع تعریف شود. آن‌جا که لازم است، انسان باید با شجاعت سخن بگوید؛ اما باید بداند چگونه، کجا و به چه میزان سخن بگوید تا به خودش و دیگران آسیبی وارد نشود.

وی ادامه داد: صدیقه طاهره (س) و حضرت زینب (س) سخنرانانی بودند که با حفظ کامل حیا و عفاف، در جمع مردان سخن می‌گفتند و از حق دفاع می‌کردند.

آیت‌الله حسینی همدانی با تأکید بر این‌که بی‌حیایی فقط در ظاهر نیست، تصریح کرد: بی‌حیایی ممکن است در کلام، نگاه، لحن سخن و رفتار بروز کند؛ اما حیا هم فقط محدود به ظاهر نیست.

وی همچنین با بیان حدیثی از امام سجاد (ع)، گفت: کسی که از مردم حیا می‌کند ولی از خودش حیا نمی‌کند، برای خودش ارزشی قائل نیست. باید در خلوت خود نیز با حیا بود.

در پایان، آیت‌الله حسینی همدانی حیا را از پایه‌های تربیت اسلامی دانست و گفت: حیا در چشم، حیا در رفتار، حیا در گفتار، همه نیازمند آموزش است. اما برخی جاها هم باید حیا را کنار گذاشت؛ مثلاً در یادگیری مسائل شرعی یا دفاع از حقوق شخصی.